Nieuwe pil tegen alvleesklierkanker geeft hoop: tumoren bij sommige patiënten niet meer zichtbaar

 

Een dagelijkse pil in combinatie met chemotherapie laat veelbelovende resultaten zien bij mensen met uitgezaaide alvleesklierkanker. In een vroege studie stopten tumoren bij negen op de tien deelnemers met groeien. Bij een kleine groep waren de tumoren na behandeling zelfs niet meer zichtbaar op CT-scans. Onderzoekers spreken van een belangrijke ontwikkeling, maar benadrukken dat het te vroeg is om van genezing te spreken.[1]

Het gaat om daraxonrasib, een doelgericht geneesmiddel dat groeisignalen in kankercellen blokkeert. De resultaten bieden perspectief bij een ziekte waarvoor vooruitgang in de behandeling dringend nodig is. Tegelijk blijven belangrijke vragen onbeantwoord: hoelang houdt het effect aan, welke patiënten profiteren het meest en leidt de behandeling daadwerkelijk tot een langere overleving?[1]

Wat liet het onderzoek zien?

Aan het fase I/II-onderzoek namen 61 patiënten deel bij wie kort daarvoor gevorderde alvleesklierkanker was vastgesteld. Bij hen was de ziekte al uitgezaaid naar andere delen van het lichaam. Zij kregen daraxonrasib samen met de chemotherapiemiddelen gemcitabine en nab-paclitaxel. De onderzochte resultaten hebben dus betrekking op deze combinatie, niet op de pil als afzonderlijke behandeling.[1]

Volgens de door de BBC beschreven onderzoeksgegevens stopten de tumoren bij 90 procent van de deelnemers met groeien. Bij iets meer dan 60 procent krompen of verdwenen de tumoren. Bij ongeveer 8 procent, oftewel circa één op de twaalf patiënten, was op CT-scans geen tumor meer waarneembaar.[1]

Dat laatste is bijzonder hoopgevend, maar vraagt om een zorgvuldige uitleg. Geen zichtbare kanker op een scan betekent niet automatisch dat alle kankercellen verdwenen zijn. De ziekte kan later terugkeren. Artsen kunnen daarom op basis van deze beelden alleen niet vaststellen dat iemand genezen is.[1]

Hoe werkt daraxonrasib?

Daraxonrasib richt zich op de activiteit van RAS, dat betrokken is bij signalen die de groei van kankercellen aanjagen. Veranderingen in RAS komen volgens de BBC voor bij het merendeel van de alvleesklierkankers. Het middel probeert deze groeiaandrijving uit te schakelen.[1]

Juist het gericht aanpakken van dit mechanisme gold lange tijd als bijzonder moeilijk. Sam Godfrey van de Britse kankeronderzoeksorganisatie Cancer Research UK noemt de uitkomsten daarom zeer opwindend. Volgens hem laten de resultaten zien dat onderzoekers een aangrijpingspunt weten te behandelen dat eerder nauwelijks met medicijnen te beïnvloeden leek.[1]

Vergelijkbare veranderingen komen ook voor bij andere kankersoorten, waaronder bepaalde long- en eierstokkankers. Dat maakt het middel mogelijk breder interessant. De resultaten bij alvleesklierkanker bewijzen echter niet dat patiënten met andere vormen van kanker hetzelfde voordeel zullen hebben. Daarvoor is afzonderlijk onderzoek nodig.[1]

Waarom wekken de resultaten zoveel belangstelling?

Uitgezaaide alvleesklierkanker is moeilijk te behandelen. Chemotherapie kan tumoren verkleinen, maar vaak begint de kanker daarna opnieuw te groeien. Volgens de BBC leven veel patiënten met gevorderde ziekte nog maanden in plaats van jaren. Een behandeling die de ziekte langer onder controle houdt, kan daarom veel betekenen.[1]

Onderzoeker Wungki Park van het Amerikaanse Memorial Sloan Kettering Cancer Center ziet niet alleen bij meer patiënten een reactie op de behandeling, maar ook sterkere reacties. Daarnaast spreekt hij van een bijna verdubbeling van de duur van de ziektecontrole. Hij benadrukt dat dit zich uiteindelijk mogelijk kan vertalen in een langere overleving. Dat is nog geen vastgestelde conclusie.[1]

Ook Elena Garralda, voorzitter van het EORTC–NCI–AACR Symposium 2026 waar het onderzoek wordt gepresenteerd, noemt de bevindingen veelbelovend. Volgens haar zou de combinatie zowel de tijd tot nieuwe tumorgroei als de totale overleving kunnen verbeteren.[1]

Langere opvolging blijft noodzakelijk

De deelnemers werden gemiddeld ongeveer anderhalf jaar gevolgd. Bij sommige patiënten was de kanker in die periode niet teruggekeerd. Toch is langere opvolging nodig om te bepalen hoe duurzaam de reacties zijn en of langdurige remissie mogelijk is: een periode waarin de ziekteverschijnselen sterk afnemen of verdwijnen.[1]

Ook de omvang en de vroege onderzoeksfase vragen om terughoudendheid. De bevindingen bij 61 deelnemers zijn bemoedigend, maar beantwoorden nog niet alle vragen over de uiteindelijke plaats van deze behandeling. Het BBC-artikel geeft bovendien geen uitgebreide informatie over bijwerkingen of over welke patiëntengroepen het meeste voordeel hebben.[1]

Voor patiënten en hun naasten biedt het onderzoek daarmee vooral onderbouwde hoop. De combinatie laat opvallende tumorreacties zien bij een moeilijk behandelbare ziekte. Of die reacties ook leiden tot blijvend langere ziektecontrole en een langere levensduur, moet vervolgonderzoek duidelijk maken.[1]

⁂

  1. https://www.bbc.com/news/articles/cqrmgjnzz9l0o

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*