Hoe breng ik de hemel op aarde in mezelf?
Birgit Haberkamp[1]
Als de boeddha zucht
dan waaien de tempels weg
als losse blaadjes
Eric Vervoort[2]
乾 Qián ☰
Trigram De Hemel
Theorie
Het trigram ‘De Hemel’ bestaat volledig uit drie hele lijnen. Deze hele lijnen staan voor het Yang-principe in het universum. Yang is actie, beweging, iets doen. Ook staat het voor het geestelijke, het ontastbare, en het lichte. Het is de vader van alle acht trigrammen, en duidt zo op het mannelijke, leidende principe. Het betekent geven, naar buiten treden, de leiding nemen, actie ondernemen. Hemel is de creatieve, initiërende kracht in ons universum. Het is de intentie, het idee, de wil en doelgerichtheid. Het is de ultieme Yang-kracht, de sturende, richtingbepalende werking in je leven. ‘Laat mij de onzichtbare maar leidende intentie zijn.’[3]
Toepassing
Kerken, met name gothische kerken, zijn een afbeelding van de goddelijke ruimte waarin we leven. Ze zijn gebouwd vanuit het perspectief van God de Vader die over de hemelen heerst. Het centrum van een kerkgebouw is Christus aan het kruis die zijn lichaam voor ons heeft geofferd. Ik heb net in bij het Cruz de Ferro mijn last afgelegd en kan nu het grotere perspectief zien van het goddelijke. Ik kijk met nieuw vertrouwen naar de toekomst.
| Tryin’ to Get to Heaven
The air is getting hotter When I was in Missouri People on the platforms I’m going down the river Gonna sleep down in the parlor |
De zwerver, die Bob Dylan bezingt, doorstaat ontberingen, loopt over moeilijk begaanbare wegen, ondergaat fysieke ongemakken. Maar belangrijker is dat hij teleurgesteld is in de liefde. Hij wil alles doen voor zijn geliefde, haar alles geven wat haar hartje begeert, maar zijn eigen hart wordt door haar gebroken. Ook in de wereld is hij soms ongewenst (zoals in Missouri), maar dat geldt ook voor anderen, daarin is hij niet alleen. Mensen verzekeren hem dat alles goed komt, maar daar heeft hij zo zijn wijfels over. Hij vindt andere liefdes, is een man van de wereld. Hij beseft echter haarscherp dat je in deze wereld meer kan verliezen dan je lief is en zoekt zijn toevlucht tot de hemel. Hij is bang dat hij ook daar voor een gesloten deur komt te staan.
Voor mij als pelgrim waren de kathedraal van Santiago en de kerken onderweg rustpunten die zicht gaven op een hemelse ruimte en vrede. Zij waren bij uitstek plaatsen van gemeenschapszin, muziek en meditatie. Pleisterplaatsen voor de ziel. Symbolen van de grote goddelijke ruimte waarin het leven zich afspeelt.
Dag 1
Om 9.00 langs de kerk gekomen, in ijzeren hemd stand de stilte laten indalen.[4]
Dag 3
De San Bartolemė kerk in Aurizberri/Espignal is een nieuwe kerk uit 1961 en is gebouwd als een ruimte zonder pilaren De dao en de qi ademhaling vibreerden prachtig. Ik ontdekte dat je deze ademhaling moet doen zonder je stem te gebruiken. De klank ‘ha’ ontspant, de klank ‘o’ stuurt de energie naar beneden en qi vult het ‘gouden ei’ ofwel de beschermende energie die iedereen als een ei omgeeft.
In de wei buiten het dorp zag ik eerst rechts een aantal roofvogels en vervolgens recht voor me een heel eskader dat overvloog en daarna rondcirkelden in een trage dans.
Dag 5
Vanochtend nog een verrassing bij het verlaten van Pamplona. De laatste kerk op de weg is gewijd aan San Fermin (Sint Firminus), een heilige met een donkere huid, de eerste bisschop van Pamplona, die met een jaarlijkse processie vanuit de kerk geëerd wordt op 7 juli, mijn verjaardag. De beroemde stierenrenfeesten waarbij de stieren vrij door de straten van Pamplona lopen vinden ieder jaar plaats van 7-14 juli.
Zit weer prinsheerlijk op het terras van de herberg na de twee kerken van Puente la Reina te hebben bekeken. De ene soberder dan sober, de andere rijker dan rijk door een gouden aankleding van de wandpanelen.
Dag 7
Zit nu in de kerk van de Heilige Veremundo, abt van het Monasterio de Santa Maria la Real uit de 11e eeuw. Zag er gesloten uit, maar ik besloot toch bij de ingang te gaan kijken. Toen ik vlak voor de monumentale deur stond hoorde ik iemand een sleutel omdraaien en zie, Sesam open u, de deur ging zomaar open!
De St. Maria kerk van Los Arcos was een totale verrassing. Compleet versierd met het hele Christelijke universum van heiligen. Bij de ingang een Jacobsbeeld en ook bij het altaar. De priester zegende door een prentje te geven en een gebed uit te spreken.
Dag 8
Van de drie kerken in Logroňo zijn er twee open en deze laten weer de overweldigende pracht zien van de Spaanse kerken. Ieder hoekje wordt benut, overal bladgoud, een orgie van afbeeldingen, hoe tegengesteld aan de Islam die van afbeeldingen niets wil weten! Dit wordt nog eens onderstreept door de uitbundige voorstelling van Jacob de Morendoder aan de buitenkant van Iglesia de Santiago el Real. Gelukkig dat de binnenkant van de kerk een meer spiritueel beeld laat zien van Jacob.
Dag 14
Heb gisteren de kathedraal van Burgos gezien, heel prachtig, schitterend. Maar toch heb ik er geen kruisteken gemaakt. Storend vind ik het ook dat het middenstuk is volgebouwd met een stoelengaanderij voor de VIP’s.
Dag 15
De kerk van de Clarissen in Castrojeriz voelde heel organisch aan als een soort mantel, heel apart. Mooi op menselijke maat gemaakt, enorm verschil met Burgos.
Dag 21
Kathedraal in León is inderdaad een wonder van gothische schoonheid. Toch kom je er niet echt tot inkeer. Wel mooi moment gehad in de kapel van de H. Teresia. Teresia van Avila. In de Romaanse kerk, de Basiliek van de H. Isidorus, is dat heel anders. Ik begrijp nu beter de voorkeur van Cees Nooteboom voor de Romaanse bouwstijl in zijn boek De omweg naar Santiago. Valeria was het toeristisch plaatjes kijken zo beu dat ze is doorgelopen en de kathedraal niet eens van binnen heeft gezien.
Dag 22
De kerk in La Virgin del Camino was zeer verrassend. Zeer modern vormgegeven gebouw met een barok altaar dat met het moderne interieur een prachtig contrast vormt.
Dag 23
Kathedraal in Astorga zeer indrukwekkend. Romaanse torens met gotische invulling. Ernaast is een bisschoppelijk paleis, oorspronkelijk ontworpen door Gaudi, maar wegens conflicten door een andere instantie beëindigd. Prachtig, heeft met alle pilaren iets weg van het Alhambra.
Dag 29
Het klooster van Samos is een enorm complex dat een lange historie kent. Het werd omstreeks de 5e/6e eeuw gesticht en is hiermee een van de oudste kloosters van de westerse wereld. Sinds de 10e/11e eeuw gelden er de orderegels van de heilige Benedictus. Eind 8e eeuw werd de latere koning Alfonso in Samos grootgebracht. Tijdens zijn regentschap werd het graf van de apostel gevonden en werd hij een van de eerste promotors van de pelgrimsroute. Het huidige klooster is gebouwd in de 17e/18e eeuw toen Samos vooral door toedoen van de geestelijke en geleerde Benito Jerónimo Feijoo een grote bloei doormaakte met name op wetenschappelijk gebied. Het indrukwekkende standbeeld van Feijoo staat midden in de kloostertuin. De kruisgang is de grootste in Spanje en bevat op de eerste etage prachtige muurschilderingen onder meer over het leven van Benedictus. Deze schilderingen doen modern aan en zijn gemaakt in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw toen het klooster herbouwd werd na een grote brand in 1951. Lopend langs de muurschilderingen waan je je in de hemel door de overdaad aan hemelsblauw waarin veel taferelen zijn vervat.
Het klooster telt momenteel nog slechts 10 monniken maar heeft plaats voor 55. Samos heeft een symbolische band met de tempel van Jeruzalem. In talrijke afbeeldingen wordt het seculiere (vierhoek) verbonden met het heilige (cirkel). Met Santiago bestaat een maatschappelijke band. Beide steden kregen in het verleden vergelijkbare rechten. Het klooster is ook geïnspireerd door de monniken van Cluny. De Camino Frances betekende immers vrijheid voor uitoefening van de godsdienst. Interessant te lezen is dat monniken een andere status hebben dan priesters. Priesters zijn vertegenwoordigers van God, maar monniken zijn een voorbeeld en vooral ook een voorspraak om Gods genade te vragen.
De caminozegening in de avondmis is zeer ontroerend. Heel apart om steeds weer tijdens vieringen zoveel individuele aandacht te krijgen. Na de zegening geef ik me over aan de hemelse Gregoriaanse gezangen.
| Ik had niet het gevoel, zoals Kees Fens, dat ik Onze-Lieve-Heer alleen, in het donker achterliet, als ik me blij over de verlichting van de zonden, of verheugd over het ontvangen van ons heer, van de kerk verwijderde. God ging met je mee, je kwam hem in allerlei vormen van muziek en zang steeds weer tegen, thuis, op school, voor de radio. Het machtigst klonk zijn aanwezigheid door in de gregoriaanse zang die van mij nimmer hoefde te eindigen.[5] |
Net als Martin Ros neem ik de hemelse zangen mee in mijn hart als ik mijn weg weer vervolg.
Dag 31
In Sarria het prachtige klooster bewonderd van Maria Magdalena. Heel toevallig (?) werd de deur geopend toen ik daar alweer wilde vertrekken.
Een mooi voorteken. Misschien blijft voor mij later de hemelpoort ook niet gesloten als ik daar aan het einde van mijn leven zal aankloppen.
De weg (8)
bewaken, alarm slaan, ganzen, brand, vuurzee, voordoop, lange tenen, op zijn tenen lopen, amechtig, hijgen, krijgen, niezen, magie, toveren, tovenaar, toverstaf, magiër, dageraad, avondland, noordpool, zuidpool, poolcirkel, poolkap, smelten, lemmingen, pinguin, toendra, soetra, koord, akkoord, roken, uitroken, roken is dodelijk, vragen, smeken, klaagzang, klaagmuur, smeekbede, triomfkreet, overwinnen, overmeesteren, erop of eronder, zich vermannen, vermanen, waarschuwen, overwinningsroes, wangen, slangen, hals, schouder, onderrug, billen, bilspleet, anus, vagina, penis, borstkas, spierballen, schenen, scheenbeschermer, voetbalschoen, bal, corpsbal, veter, meter, vet, mager, dik, lomp, ruw, roest, metaal, staal, hout, gal, blaas, vat, kalebas, glas, beker, fles, zacht, zijde, fluweel, handschoen, koorts, ijlen, voortijlen, verbroederen, bloedbroeders, eed, kennismaking, gelofte, vriendschap, gifbeker, proosten, inzegenen.
Noten
[1] Birgit Haberkamp, https://www.taoworks.nl/birgit-haberkamp/
[2] Eric Vervoort, zoon van Hans Vervoort, geciteerdop de fb-pagina van Hans Vervoort 28 januari 2021.
[3] Harmen Mesker, De I Tjing stap voor stap, 2017, p. 30.
[4] Wat is het IJzeren Hemd en hoe helpt het je moeiteloos in je kracht te staan? Blog | De Taoboerderij
[5] Martin Ros, Herinneringen aan mijn rijke roomse jeugd, 1997, p. 163.
Kijk hier voor een overzicht van alle afleveringen
Peter van der Doef